تحصیل دکترا در ترکیه یکی از گزینه های مقرون به صرفه و در عین حال باکیفیت برای ادامه تحصیل در ترکیه است که به ویژه برای دانشجویان بین المللی جذابیت زیادی دارد. این دوره معمولا بین 4 تا 6 سال طول می کشد و شامل واحدهای درسی، آزمون جامع و انجام پژوهش و نگارش رساله است. در بسیاری از دانشگاه ها امکان تحصیل به زبان انگلیسی وجود دارد و همین موضوع مسیر را برای دانشجویان خارجی آسان تر کرده است. از نظر شرایط کلی، تمرکز اصلی روی رزومه علمی، مدرک زبان و تطابق با استاد راهنما است و سن به صورت رسمی محدودیتی ندارد.
شرایط مهم تحصیل دکترا در ترکیه:
- مدرک کارشناسی ارشد مرتبط با رشته
- معدل مناسب (معمولا بالای 15)
- مدرک زبان انگلیسی (IELTS حدود 6.5 یا TOEFL معادل)
- یا مدرک زبان ترکی (TÖMER سطح B2 یا C1)
- رزومه علمی و پژوهشی قابل قبول
- داشتن پروپوزال تحقیقاتی
- قبولی در آزمون ورودی یا مصاحبه (در برخی دانشگاه ها)
- نداشتن محدودیت سنی رسمی
- امکان دریافت فاند یا بورسیه
از نظر هزینه، تحصیل دکترا در ترکیه در دانشگاه های دولتی نسبتا ارزان است و شهریه ها معمولا بین حدود 500 تا 3000 دلار در سال متغیر هستند، هرچند در برخی رشته ها یا دانشگاه های خصوصی این مبلغ بیشتر می شود. در صورت دریافت بورسیه یا پوزیشن های دستیار پژوهشی، امکان تحصیل رایگان و حتی دریافت حقوق ماهانه نیز وجود دارد. هزینه زندگی در ترکیه نیز نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی پایین تر است و به طور متوسط بین 400 تا 800 یورو در ماه برآورد می شود.
در نهایت، برای موفقیت در پذیرش دکترا در ترکیه داشتن یک رزومه قوی، ارتباط با استاد راهنما و انتخاب درست دانشگاه اهمیت زیادی دارد. همچنین شرکت در مصاحبه های علمی، ارائه انگیزه نامه مناسب و داشتن مهارت زبان خوب می تواند شانس پذیرش و دریافت فاند را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
به طور کلی ترکیه در سال 2026 همچنان یکی از مقاصد مناسب برای تحصیل دکترا با هزینه مناسب و شرایط نسبتا منعطف محسوب می شود. اگر به دنبال مهاجرت به ترکیه از طریق تحصیل در مقطع دکترا هستید و می خواهید مسیر خود را با اطلاعات کامل و دقیق آغاز کنید با موسسه مهاجرتى ملک پور تماس حاصل فرمایید و مشاوره اوليه رايگان دريافت نماييد.
| عنوان | توضیحات |
| مدت زمان دکترا | معمولا 3 تا 4 سال (گاهی تا 5 سال بسته به پروژه) |
| زبان تحصیل | انگلیسی یا ترکی (بسته به دانشگاه و برنامه) |
| شهریه | در دانشگاه های دولتی کم یا رایگان، در خصوصی 5 تا 20 هزار یورو در سال |
| فاند و حقوق | در بسیاری از دانشگاه ها بین 500 تا 1500 یورو ماهانه |
| شرایط پذیرش | مدرک کارشناسی ارشد، رزومه علمی، پروپوزال، مدرک زبان، مصاحبه |
| آزمون ها | ALES برای ترکی، GRE برای برخی برنامه های انگلیسی |
| مدرک زبان | IELTS 6.5 تا 7 یا TOEFL 80+ یا TÖMER برای ترکی |
| نیاز به استاد راهنما | در بیشتر موارد ضروری و تعیین کننده |
| سن پذیرش | محدودیت سنی رسمی وجود ندارد |
| امکان کار | کار دانشجویی تا حدود 24 ساعت در هفته با مجوز |
| اقامت پس از تحصیل | امکان تبدیل به اقامت کاری پس از دریافت جاب آفر |
| شانس پذیرش | متوسط تا رقابتی، وابسته به رزومه و پروژه |
ساختار دوره دکترا در ترکیه
دوره دکترا در ترکیه معمولا 4 تا 6 سال طول می کشد و شامل مراحل مشخصی از آموزش و تحقیق است.
مدرک زبان لازم برای تحصیل دکترا در ترکیه
در بسیاری از دانشگاه های ترکیه حداقل آیلتس 6.5 تا 7 یا معادل آن در تافل (حدود 80 تا 90 به بالا) درخواست می شود.
در بخش دیدگاه ها نیز می توانید سوالات خود را مطرح نمایید و در زمانی کوتاه پاسخ بگیرید.
مباحثى كه در اين نوشتار بررسى مى گردد:
شرایط تحصیل دکترا در ترکیه در سال 2026
شرایط تحصیل دکترا در ترکیه در سال 2026 به طور کلی بر پایه سیستم آموزشی اروپایی (بولونیا) و بهترین دانشگاه های اروپا است و پذیرش بیشتر بر اساس رزومه علمی، نمرات و توانایی پژوهشی انجام می شود. رقابت در دانشگاه های برتر بالاست و داشتن تطابق رشته و پروپوزال قوی نقش مهمی در قبولی دارد. شرایط تحصیل دکتری در ترکیه عبارت است از:
ویدئو و پادکست موسسه ملک پور درباره تحصیل در ترکیه یا اروپا؟
شرایط معدل و رزومه برای پذیرش دکترا در ترکیه
برای پذیرش دکترا در ترکیه، معدل و رزومه تحصیلی از مهم ترین معیارهای ارزیابی هستند اما قوانین کاملا یکسان و سراسری وجود ندارد و هر دانشگاه و حتی هر دپارتمان شرایط خاص خود را دارد. به طور کلی داشتن معدل بالا در مقطع کارشناسی ارشد یک مزیت مهم محسوب می شود و معمولا معدل بالای 15 از 20 (یا معادل B و بالاتر) حداقل قابل قبول است، اما در دانشگاه های برتر یا پوزیشن های فانددار، رقابت سخت تر بوده و معدل بالای 16 یا 17 شانس بیشتری ایجاد می کند. در کنار معدل، کیفیت دانشگاه محل تحصیل قبلی نیز اهمیت دارد و فارغ التحصیلان دانشگاه های معتبر معمولا اولویت بالاتری دارند.
از نظر رزومه، دانشگاه های ترکیه بیشتر به توانایی پژوهشی و سوابق علمی توجه می کنند تا صرفا نمرات. داشتن مقاله علمی (ISI یا Scopus)، پایان نامه قوی در مقطع ارشد، سابقه کار تحقیقاتی، شرکت در پروژه ها و حتی تجربه تدریس می تواند تاثیر مثبت داشته باشد. همچنین داشتن پروپوزال تحقیقاتی دقیق و مرتبط با حوزه استاد نقش بسیار مهمی دارد. به طور خلاصه، پذیرش دکترا در ترکیه ترکیبی از معدل مناسب، رزومه پژوهشی قوی و تطابق دقیق با استاد راهنما است.
شرایط معدل و رزومه برای دکترا در ترکیه:
ساختار دوره دکترا در ترکیه
ساختار دوره دکترا در ترکیه به طور کلی ترکیبی از واحدهای آموزشی، آزمون های صلاحیت علمی و انجام پژوهش مستقل است. دانشجوی دکترا ابتدا چند ترم درس های تئوری و تخصصی می گذراند و سپس وارد مرحله آزمون جامع می شود. بعد از قبولی در آزمون جامع، فرد رسما وارد فاز پژوهش و نگارش رساله دکترا می شود. این ساختار در دانشگاه های دولتی و خصوصی ترکیه تقریبا مشابه است اما جزئیات می تواند بین دانشگاه ها متفاوت باشد.
دوره دکترا در ترکیه معمولا 4 تا 6 سال طول می کشد و شامل مراحل مشخصی از آموزش و تحقیق است. در طول این دوره، دانشجو باید علاوه بر پیشبرد رساله، در سمینارها شرکت کند و پیشرفت تحقیق خود را به صورت دوره ای به کمیته علمی ارائه دهد. در نهایت با دفاع از پایان نامه، مدرک دکترا صادر می شود.
ساختار دوره دکترا در ترکیه در یک نگاه:
| مرحله | توضیحات | مدت زمان تقریبی | الزامات |
| پذیرش اولیه | اپلای و پذیرش از دانشگاه | 1 تا 6 ماه | مدرک ارشد، مدرک زبان، پروپوزال |
| دروس تئوری | گذراندن واحدهای تخصصی | 1 تا 2 سال | معدل مناسب و حضور در کلاس ها |
| آزمون جامع | ارزیابی علمی برای ورود به رساله | 6 ماه تا 1 سال | قبولی در امتحان کتبی و شفاهی |
| پژوهش و رساله | انجام تحقیق اصلی دکترا | 2 تا 3 سال | کار پژوهشی مستقل و مقاله |
| دفاع نهایی | ارائه و دفاع از پایان نامه | چند ماه | تایید استاد راهنما و کمیته |
آزمون های مورد نیاز دکترا ترکیه
آزمون هاي ورودي دكترا در تركيه نقش مهمي در فرآيند پذيرش دارند و بسته به زبان دوره و نوع دانشگاه متفاوت هستند. دانشگاه هاي دولتي معمولا سخت گيرتر بوده و نمرات آزمون ها را به عنوان معيار اصلي ارزيابي در نظر ميگيرند، در حالي كه برخي دانشگاه هاي خصوصي انعطاف بيشتري دارند. در سال 2026، تركيب نمره آزمون، معدل و رزومه پژوهشي تعيين كننده اصلي پذيرش است.
| آزمون | کاربرد | زبان | محتوا | حداقل نمره | توضیحات |
| ALES | آزمون اصلی دکترا در ترکیه | ترکی | ریاضی، منطق، درک مطلب | 70 به بالا | برای اکثر دانشگاه های دولتی الزامی است |
| GRE | جایگزین ALES | انگلیسی | کمی، کلامی، نوشتاری | حدود 300+ | بیشتر برای دانشگاه های برتر و رشته های انگلیسی |
| IELTS | مدرک زبان انگلیسی | انگلیسی | 4 مهارت زبان | 6.5 تا 7 | برای دوره های انگلیسی الزامی است |
| TOEFL | مدرک زبان انگلیسی | انگلیسی | آکادمیک | 80 به بالا | برخی دانشگاه ها فقط TOEFL می پذیرند |
| TÖMER | مدرک زبان ترکی | ترکی | مهارت زبان ترکی | B2 تا C1 | برای دوره های ترکی زبان الزامی است |
| مصاحبه علمی | ارزیابی نهایی | ترکی/انگلیسی | تخصصی و انگیزشی | ندارد | بررسی رزومه، انگیزه و توان پژوهشی |
| آزمون داخلی | آزمون اختصاصی دانشگاه | متغیر | تخصصی یا پروپوزال | متغیر | فقط در برخی دانشگاه های رقابتی |
مراحل اپلای برای تحصیل دکترا در ترکیه
مراحل عمومی درخواست پذیرش دکترا در دانشگاه های ترکیه به صورت زیر است:
-
انتخاب رشته و دانشگاه: تعیین مسیر تحصیلی و انتخاب دانشگاه مورد نظر.
-
بررسی شرایط پذیرش: تطابق با الزامات دانشگاه و رشته انتخابی.
-
تهیه مدارک مورد نیاز: شامل مدارک زبان، آزمون ها، رزومه، انگیزه نامه و …
-
ارسال درخواست به دانشگاه: بارگذاری مدارک و تکمیل فرمهای اپلای در سایت دانشگاه.
-
بررسی و اعلام نتیجه توسط دانشگاه: تصمیم گیری نهایی توسط کمیته پذیرش.
-
دریافت پذیرش و اقدام برای ویزای تحصیلی: شروع فرآیند دریافت ویزا پس از اخذ پذیرش رسمی.
آیا برای دکترا در ترکیه نیاز به استاد راهنما (Supervisor) هست؟
بله، در تحصیل دکترا در ترکیه در اکثر دانشگاه ها وجود استاد راهنما (Supervisor) الزامی است و بدون آن عملا ورود به مقطع دکترا ممکن نیست. ساختار دکترا در ترکیه پژوهش محور است و دانشجو از ابتدای دوره یا حداکثر در سال اول باید یک استاد راهنما برای هدایت پایان نامه خود داشته باشد. این استاد مسئول اصلی مسیر تحقیق، تایید پروپوزال، نظارت بر پیشرفت علمی و راهنمایی در کل فرآیند رساله است. طبق ساختار رسمی دانشگاه های ترکیه، استاد راهنما همراه با کمیته های علمی مختلف عملکرد دانشجو را در طول دوره بررسی می کند و نقش کلیدی در موفقیت دکترا دارد.
در عمل، قبل از اپلای در بسیاری از دانشگاه های ترکیه بهتر است با استاد راهنما ارتباط اولیه برقرار شود، چون در بسیاری از پوزیشن ها پذیرش به تایید استاد وابسته است. یعنی حتی اگر اپلای رسمی انجام شود، در نهایت پذیرش دکترا زمانی قطعی می شود که یک استاد حاضر به پذیرش و هدایت پروژه شما باشد. برخی دانشگاه ها اجازه می دهند بعد از ورود استاد انتخاب شود، اما در مدل های رقابتی و فانددار، داشتن توافق اولیه با سوپروایزر شانس پذیرش را بسیار بالا می برد.
نحوه مکاتبه با استاد برای پذیرش دکترا
نحوه مکاتبه با استاد برای پذیرش دکترا یکی از مهم ترین مراحل اپلای است و تاثیر مستقیم روی شانس پذیرش دارد. در قدم اول باید استاد مناسب را از طریق سایت دانشگاه ها، مقالات علمی یا Google Scholar پیدا کنید و مطمئن شوید حوزه تحقیقاتی او با موضوع مورد علاقه شما همخوانی دارد. سپس یک ایمیل رسمی و کوتاه ارسال می شود که در آن باید خودتان را معرفی کنید، به سوابق تحصیلی و پژوهشی اشاره کنید و دلیل علاقه خود به کار با آن استاد را توضیح دهید. در این ایمیل بهتر است از توضیحات طولانی و غیرضروری پرهیز شود و تمرکز روی نکات علمی و مرتبط باشد.
در مرحله بعد، باید رزومه (CV) و یک پروپوزال تحقیقاتی اولیه را به ایمیل ضمیمه کنید تا استاد بتواند سطح علمی و ایده تحقیقاتی شما را بررسی کند. اگر استاد به موضوع شما علاقه مند باشد یا ظرفیت پذیرش داشته باشد، معمولا پاسخ مثبت می دهد و ممکن است جلسه آنلاین یا مصاحبه برگزار شود. در مکاتبه حرفه ای رعایت ادب، استفاده از زبان انگلیسی استاندارد، شخصی سازی ایمیل برای هر استاد و پرهیز از ارسال ایمیل های عمومی و یکسان بسیار مهم است، چون این موضوع تاثیر زیادی در جلب توجه استاد دارد.
بهترین دانشگاه های ترکیه برای تحصیل دکترا
تحصیل در مقطع دکتری در ترکیه تنها در دانشگاه های معتبر این کشور ممکن است. در جدول زیر تعدادی از بهترین دانشگاه های ترکیه را برای تحصیل در مقطع دکتری به شما معرفی کرده ایم:
| نام دانشگاه | رتبه QS |
|---|---|
| دانشگاه فنی خاورمیانه | 336 |
| دانشگاه فنی استانبول | 404 |
| دانشگاه کوچ | 431 |
| دانشگاه بیلکنت | 502 |
| دانشگاه بغازیچی | 514 |
| دانشگاه سابانچی | 526 |
| دانشگاه استانبول | 711 تا 720 |
| دانشگاه حاجت تپه | 761 تا 770 |
| دانشگاه آنکارا | 901 تا 950 |
| دانشگاه فنی یلدیز | 951 تا 1000 |
مدارک لازم برای تحصیل دکترا در ترکیه
برای اپلای دکترا در ترکیه، آماده کردن مدارک کامل و دقیق اهمیت زیادی دارد چون پذیرش به شدت رقابتی است و نقص در مدارک می تواند باعث رد درخواست شود. این مدارک عبارتنداز:
ویدئوی موسسه ملک پور در ارتباط با چالش های مهاجرت به ترکیه
مدرک زبان مورد نیاز دکترا در ترکیه
مدرک زبان برای دکترا در ترکیه یکی از شروط مهم پذیرش است اما نوع آن به زبان برنامه تحصیلی بستگی دارد. اگر دوره دکترا به زبان انگلیسی ارائه شود، معمولا مدرک IELTS یا TOEFL مورد نیاز است. در بسیاری از دانشگاه های ترکیه حداقل آیلتس 6.5 تا 7 یا معادل آن در تافل (حدود 80 تا 90 به بالا) درخواست می شود. با این حال برخی دانشگاه ها ممکن است آزمون داخلی زبان برگزار کنند یا در شرایط خاص به جای مدرک رسمی، مصاحبه زبان انجام دهند.
اگر دوره دکترا به زبان ترکی ارائه شود، دانشجو باید مدرک زبان ترکی مانند TÖMER داشته باشد. سطح مورد نیاز معمولا B2 یا C1 است. در برخی موارد اگر دانشجو مدرک زبان نداشته باشد، ابتدا یک دوره زبان ترکی یا انگلیسی را در خود دانشگاه می گذراند و سپس وارد دوره اصلی دکترا می شود. به طور کلی زبان نقش تعیین کننده در پذیرش دارد و هر چه سطح زبان بالاتر باشد، شانس گرفتن پذیرش و فاند بیشتر می شود.
| زبان برنامه | مدرک مورد نیاز | حداقل نمره | توضیحات |
| انگلیسی | IELTS | 6.5 تا 7 | رایج ترین مدرک برای دکترا |
| انگلیسی | TOEFL iBT | حدود 80 تا 90 | جایگزین آیلتس در اکثر دانشگاه ها |
| انگلیسی | آزمون داخلی دانشگاه | متغیر | در برخی دانشگاه ها قابل قبول است |
| ترکی | TÖMER | سطح B2 یا C1 | برای برنامه های ترکی زبان |
| بدون مدرک رسمی | دوره زبان دانشگاه | ندارد | در برخی موارد مشروط به گذراندن دوره زبان |
شرایط سنی برای دکترا در ترکیه
برای پذیرش دکترا در ترکیه هیچ محدودیت سنی رسمی و قانونی وجود ندارد و دانشگاه ها به طور مستقیم شرط سنی تعیین نمی کنند. معیار اصلی پذیرش، توان علمی، رزومه پژوهشی، مدرک زبان و هماهنگی با استاد راهنما است. به همین دلیل افراد در سنین مختلف می توانند برای دکترا اقدام کنند و حتی متقاضیان بالای 35 یا 40 سال نیز در صورت داشتن رزومه قوی شانس پذیرش دارند. در سیستم آموزشی ترکیه سن به تنهایی عامل رد یا پذیرش نیست.
با این حال در عمل، برخی بورسیه های رقابتی و برنامه های فانددار ممکن است به صورت غیررسمی اولویت را به متقاضیان جوان تر بدهند، به ویژه در بورسیه های دولتی مثل TÜBİTAK یا Türkiye Scholarships. اما این موضوع قطعی نیست و همچنان کیفیت رزومه حرف اول را می زند. در سال 2026 روند پذیرش دکترا در ترکیه بیشتر مبتنی بر شایستگی علمی است و سن فقط در موارد محدود و غیرمستقیم می تواند تاثیر داشته باشد.
هزینه تحصیل دکتری در ترکیه
شهریه تحصیل دکترا در ترکیه به دو عامل اصلی بستگی دارد؛ نوع دانشگاه (دولتی یا خصوصی) و زبان آموزشی دوره. در بسیاری از موارد، امکان دریافت بورسیه کامل یا جزئی برای حذف شهریه و حتی دریافت کمکهزینه زندگی وجود دارد.
در ادامه میانگین هزینه تحصیل دکترا در ترکیه در سال 2025 را میتوانید مشاهده فرمایید.
| نوع دانشگاه | زبان دوره | بازه شهریه سالانه |
|---|---|---|
| دانشگاه دولتی | انگلیسی | ۵۰۰ تا ۱,۰۰۰ یورو (۵۴۰ تا ۱,۰۸۰ دلار) |
| دانشگاه خصوصی | انگلیسی | ۵,۲۵۰ تا ۱۷,۵۰۰ یورو (۵,۶۷۰ تا ۱۸,۹۰۰ دلار) |
شهریه برخی دانشگاه های دکترا در ترکیه
در ادامه لیستی از شهریه دانشگاه های ترکیه در مقطع دکترا را مشاهده می کنید:
| نام دانشگاه | لینک وبسایت | شهریه سالانه مقطع دکترا |
|---|---|---|
| دانشگاه کوچ | https://www.ku.edu.tr/en | رایگان (به جز دانشکده علوم سلامت: ۱۸,۰۰۰ دلار) |
| دانشگاه سابانچی | https://www.sabanciuniv.edu/en | ۲۱,۵۰۰ دلار آمریکا |
| دانشگاه بیلکنت | https://w3.bilkent.edu.tr/bilkent | ۱۶,۲۰۰ دلار آمریکا |
| دانشگاه فنی خاورمیانه | https://www.metu.edu.tr/ | ۱,۵۰۰ دلار آمریکا |
انواع بورسیه تحصیل دکترا در ترکیه
بورسیه های تحصیل دکترا در ترکیه نقش بسیار مهمی در جذب دانشجویان بین المللی دارند و بخش زیادی از دانشجویان دکترا یا به صورت کامل فاند می شوند یا از ترکیبی از کمک هزینه های تحصیلی و پژوهشی استفاده می کنند. بورسیه های تحصیلی ترکیه معمولا شامل پوشش شهریه، حقوق ماهانه و گاهی هزینه های جانبی مانند بیمه و اقامت هستند. رقابت برای دریافت این بورسیه ها بالاست و داشتن رزومه پژوهشی قوی تاثیر مستقیم دارد.
در ترکیه بورسیه ها هم از طرف دولت و هم از طرف دانشگاه ها و پروژه های تحقیقاتی ارائه می شوند. مهم ترین تفاوت آن ها در میزان پوشش مالی و نوع تعهد دانشجو (تحقیق، تدریس یا کار روی پروژه) است.
| نوع بورسیه | منبع ارائه | پوشش مالی | شرایط اصلی | توضیحات مهم |
| ترکیه بورسلاری (Türkiye Scholarships) | دولت ترکیه | شهریه کامل + حقوق ماهانه + بیمه + خوابگاه | رزومه قوی، معدل بالا، سن مناسب | رقابتی ترین بورسیه دولتی برای دانشجویان بین المللی |
| بورسیه دانشگاهی دکترا | دانشگاه ها (Koç, Sabancı, Bilkent و…) | شهریه کامل + حقوق ماهانه | پذیرش مستقیم از دانشگاه + رزومه پژوهشی | معمولا به صورت فاند همراه پذیرش داده می شود |
| بورسیه پروژه محور (Research Assistantship) | پروژه های تحقیقاتی دانشگاهی | حقوق ماهانه + گاهی پوشش شهریه | تطابق با پروژه و استاد راهنما | رایج ترین مدل فاند دکترا در ترکیه |
| بورسیه TUBITAK | سازمان علمی و فناوری ترکیه | حقوق ماهانه + حمایت پژوهشی | رزومه علمی قوی و مقاله | مخصوص پروژه های تحقیقاتی سطح بالا |
| برنامه اراسموس پلاس | اتحادیه اروپا + دانشگاه ها | کمک هزینه تبادل دانشجو | پذیرش دانشگاه مبدأ و مقصد | بیشتر برای دوره های کوتاه مدت یا بخشی از دکترا |
| بورسیه دستیار آموزشی (TA) | دانشگاه ها | حقوق ماهانه در ازای تدریس | مهارت علمی و زبان قوی | همراه با مسئولیت تدریس یا کمک آموزشی |
تحصیل دکترا رایگان در ترکیه؛ واقعیت یا تبلیغ؟
تحصیل دکترا در ترکیه در نگاه اول برای خیلی از متقاضیان “رایگان” به نظر می رسد، اما واقعیت این است که رایگان بودن کامل فقط در شرایط خاص و از طریق بورسیه ها و پوزیشن های فانددار اتفاق می افتد. دانشگاه های دولتی ترکیه برای مقطع دکترا معمولا شهریه بسیار پایین تری نسبت به اروپا دارند و در بسیاری از موارد اگر دانشجو در قالب دستیار پژوهشی یا بورسیه پذیرش شود، شهریه کامل حذف می شود. همچنین بورسیه های دولتی مثل Türkiye Scholarships می توانند شهریه، بیمه، خوابگاه و حتی کمک هزینه ماهانه را پوشش دهند که عملا تحصیل را رایگان می کند.
اما در حالت واقعی، همه دانشجویان دکترا در ترکیه بورسیه کامل نمی گیرند. بسیاری از افراد یا باید برای گرفتن فاند رقابت کنند یا بخشی از هزینه ها را خودشان پرداخت کنند. پذیرش دکترا در ترکیه بسیار رقابتی است و دریافت پوزیشن های رایگان به رزومه قوی، پروپوزال تحقیقاتی، مدرک زبان و نظر استاد راهنما بستگی دارد. بنابراین تحصیل کاملا رایگان بیشتر یک امکان مشروط است تا یک حالت عمومی؛ یعنی اگر شرایط علمی قوی داشته باشید قابل دستیابی است، اما برای همه تضمین شده نیست.
بهترین رشته ها برای دکترا در ترکیه
بهترین رشته ها برای دکترا در ترکیه معمولا رشته هایی هستند که هم در دانشگاه های این کشور قوی ارائه می شوند و هم با نیاز بازار کار و پروژه های تحقیقاتی بین المللی هماهنگ هستند. ترکیه به دلیل سرمایه گذاری در حوزه های فناوری، مهندسی و علوم اجتماعی، مقصد مناسبی برای رشته های پژوهش محور محسوب می شود. انتخاب رشته مناسب نقش مهمی در گرفتن فاند، پیدا کردن استاد راهنما و حتی آینده شغلی دارد.
بهترین رشته ها برای دکترا در ترکیه:
کار حین تحصیل دکترا در ترکیه + درآمد دانشجوی دکتری
کار دانشجویی در ترکیه برای دانشجویان دکترا قانونی است اما فقط با دریافت مجوز کار (Çalışma İzni) امکان پذیر می شود. دانشجویان دکترا معمولا نسبت به مقاطع پایین تر دسترسی بیشتری به کارهای دانشگاهی دارند و می توانند به عنوان دستیار پژوهشی (RA) یا دستیار آموزشی (TA) در خود دانشگاه مشغول شوند. این نوع کارها هم درآمد ثابت دارند و هم معمولا بخشی از فاند دکترا محسوب می شوند. در محیط بیرون از دانشگاه هم امکان کار وجود دارد اما وابسته به زبان ترکی و نوع شغل است.
از نظر ساعات کار حین تحصیل در ترکیه، دانشجویان دکترا معمولا اجازه دارند به صورت پاره وقت تا حدود 24 ساعت در هفته کار کنند، البته در عمل بسیاری از دانشگاه ها توصیه می کنند تمرکز اصلی روی پژوهش باشد. درآمد کار دانشجویی بسته به نوع کار متفاوت است، اما به طور میانگین در سال 2026 حدود 500 تا 900 یورو در ماه از کارهای پاره وقت یا دستیار پژوهشی قابل دریافت است. پس از پایان دکترا نیز فارغ التحصیلان می توانند برای اقامت کاری اقدام کنند و در صورت دریافت پیشنهاد شغلی، اقامت تحصیلی به اقامت کاری تبدیل می شود که مسیر اقامت بلندمدت را هموار می کند.
درآمد و حقوق دانشجوی دکترا در ترکیه
درآمد و حقوق دانشجوی دکترا در ترکیه بستگی به نوع پذیرش، نوع فاند و دانشگاه دارد. در بسیاری از موارد، دانشجوی دکترا به عنوان دستیار پژوهشی یا دستیار آموزشی در دانشگاه استخدام می شود و حقوق ماهانه دریافت می کند. این حقوق معمولا برای پوشش هزینه های زندگی کافی است اما مقدار آن نسبت به کشورهای اروپای غربی کمتر است. در برخی پوزیشن ها نیز ممکن است فاند کامل وجود داشته باشد و در برخی دیگر دانشجو بدون حقوق و با هزینه شخصی تحصیل کند. به طور کلی، دکترا در ترکیه می تواند هم به صورت شغل پژوهشی همراه با درآمد و هم به صورت تحصیل بدون حقوق باشد.
درآمد و حقوق دانشجوی دکترا در ترکیه:
| نوع پوزیشن | درآمد ماهانه تقریبی | توضیحات |
| دستیار پژوهشی (Research Assistant) | حدود 350 تا 600 یورو | رایج ترین نوع درآمد در دانشگاه ها |
| دستیار آموزشی (Teaching Assistant) | حدود 300 تا 550 یورو | همراه با تدریس و کمک آموزشی |
| پوزیشن دارای فاند کامل | حدود 450 تا 800 یورو | شامل حقوق + حمایت تحقیقاتی |
| بورسیه های دولتی (مثل TÜBİTAK) | حدود 450 تا 900 یورو | رقابتی و همراه با مزایای بیشتر |
| بدون فاند | 0 یورو | دانشجو هزینه ها را شخصی پرداخت می کند |
این مطلب را از دست ندهید!
دکترا در ترکیه به زبان انگلیسی یا ترکی؟
دکترا در ترکیه هم به زبان انگلیسی و هم به زبان ترکی ارائه می شود و انتخاب زبان کاملا به دانشگاه، رشته و استاد راهنما بستگی دارد. در دانشگاه های بزرگ و بین المللی ترکیه، مخصوصا دانشگاه های تحقیقاتی، بسیاری از برنامه های دکترا به زبان انگلیسی ارائه می شوند تا دانشجویان بین المللی بیشتری جذب شوند. در این حالت داشتن مدرک آیلتس یا تافل الزامی است و بیشتر فعالیت های پژوهشی، کلاس ها و مکاتبات علمی به انگلیسی انجام می شود. این گزینه برای دانشجویان خارجی رایج تر و مناسب تر است.
در مقابل، برخی دانشگاه های دولتی و برنامه های محلی همچنان به زبان ترکی برگزار می شوند. در این حالت دانشجو باید مدرک زبان ترکی مانند TÖMER داشته باشد یا در دوره های زبان ترکی قبل از شروع دکترا شرکت کند. در رشته هایی که ارتباط بیشتری با جامعه محلی دارند یا پروژه ها داخلی هستند، زبان ترکی بیشتر استفاده می شود. به طور کلی، در سال 2026 روند آموزش در ترکیه به سمت افزایش دوره های انگلیسی زبان در مقطع دکترا حرکت کرده است، اما هنوز هر دو گزینه فعال هستند و انتخاب آن به شرایط دانشگاه و رزومه دانشجو بستگی دارد.
ویزای همراه تحصیلی ترکیه برای تحصیل در مقطع دکتری
ویزای همراه تحصیلی ترکیه برای مقطع دکترا به اعضای خانواده دانشجو اجازه می دهد در طول مدت تحصیل در کنار او در ترکیه زندگی کنند. این ویزا معمولا شامل همسر و فرزندان زیر 18 سال می شود و پس از دریافت اقامت دانشجویی فرد اصلی قابل درخواست است. در سال 2026 روند کلی به این صورت است که ابتدا دانشجو باید پذیرش قطعی و کارت اقامت تحصیلی خود را دریافت کند و سپس برای اعضای خانواده درخواست اقامت همراه ارائه شود. مدت اقامت همراه معمولا همزمان با اقامت دانشجو صادر می شود و قابل تمدید است.
از نظر شرایط، دانشجو باید توانایی مالی کافی برای پوشش هزینه های زندگی خود و خانواده را اثبات کند و بیمه درمانی معتبر برای همراهان نیز الزامی است. همراهان اجازه زندگی و تحصیل در ترکیه را دارند اما برای کار نیاز به دریافت مجوز جداگانه دارند. این امکان یکی از مزایای مهم تحصیل دکترا در ترکیه محسوب می شود زیرا خانواده می توانند در طول دوره تحصیل در کنار دانشجو حضور داشته باشند و از امکانات اقامتی کشور استفاده کنند.
اقامت پس از تحصیل دکترا در ترکیه
پس از پایان تحصیل دکترا در ترکیه، اقامت دانشجویی فرد به طور خودکار اعتبار خود را از دست می دهد و دانشجو باید برای تغییر وضعیت اقامت اقدام کند. در سال 2026 برخلاف تصور رایج، قانون ثابت و سختگیرانه 10 روز برای خروج قطعی به صورت یک قاعده عمومی و یکسان برای همه اجرا نمی شود، بلکه فرد معمولا باید در یک بازه کوتاه پس از پایان اقامت دانشجویی یا قبل از انقضا برای یکی از گزینه های قانونی مانند تغییر نوع اقامت یا خروج از کشور اقدام کند. اگر هیچ اقدامی انجام نشود و فرد در کشور بماند، اقامت ترکیه غیرقانونی محسوب شده و ممکن است شامل جریمه یا محدودیت ورود شود.
فارغ التحصیلان دکترا در ترکیه این امکان را دارند که برای اقامت کوتاه مدت جستجوی کار یا اقامت کاری اقدام کنند. در صورت دریافت پیشنهاد شغلی از دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی یا شرکت ها، اقامت تحصیلی به اقامت کاری تبدیل می شود. همچنین در برخی موارد امکان درخواست اقامت کوتاه مدت تا حدود یک سال برای پیدا کردن کار وجود دارد، اما این موضوع به شرایط فرد، نوع دانشگاه و وضعیت اقامت قبلی بستگی دارد. به طور کلی سیستم مهاجرتی ترکیه در سال های اخیر انعطاف پذیرتر شده و تمرکز اصلی روی تبدیل اقامت از طریق کار و قرارداد شغلی است.
مزایا و معایب تحصیل دکترا در ترکیه
تحصیل دکترا در ترکیه به دلیل هزینه های نسبتا پایین، امکان دریافت فاند و نزدیکی جغرافیایی به ایران یکی از گزینه های محبوب برای دانشجویان بین المللی است. با این حال رقابت بالا در دانشگاه های برتر و وابستگی زیاد پذیرش به رزومه پژوهشی از چالش های اصلی این مسیر محسوب می شود. در ادامه به بررسی مزایا و معایب تحصیل دکترا در ترکیه می پردازیم:
پاسخ به سوالات متداول در زمینه تحصیل دکترا در ترکیه
آیا تحصیل دکترا در ترکیه به زبان انگلیسی امکانپذیر است؟
بله، بسیاری از دانشگاههای معتبر ترکیه دورههای دکترا را به زبان انگلیسی ارائه میدهند. البته نیاز به ارائه مدرک زبان مانند TOEFL یا IELTS دارید.
آیا برای پذیرش در مقطع دکترا در ترکیه نیاز به شرکت در آزمون ورودی هست؟
بله. برای دورههای ترکی، شرکت در آزمون ALES ضروری است. برای دورههای انگلیسیزبان، معمولاً ارائه نمره آزمون GRE و مدرک زبان الزامی است.
شهریه تحصیل دکترا در ترکیه چقدر است؟
شهریه دانشگاههای دولتی معمولاً بین ۵۰۰ تا ۱,۰۰۰ یورو در سال است. اما دانشگاههای خصوصی هزینه بالاتری دارند و ممکن است بین ۵,۲۵۰ تا ۱۷,۵۰۰ یورو متغیر باشد.
آیا امکان دریافت بورسیه برای دکترا در ترکیه وجود دارد؟
بله. بورسیههای مختلفی مثل ترکیه بورسلاری، TUBITAK، اراسموس و طرح مولانا برای دانشجویان دکترا در دسترس هستند که میتوانند تمام یا بخشی از هزینهها را پوشش دهند.
ویزاهای موفق
رضایت متقاضی موسسه از دریافت ویزای تحصیلی فنلاند
ویزای موفق موکلین مجموعه mie ویزای فنلاند
رضایت متقاضی موسسه از دریافت ویزای تحصیلی آلمان
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.
سلام و وقت بخیر
می خاستم ببینم آیا رشته مهندسی ایمنی (HSE) در دانشگاه های ترکیه تدریس می شود؟
و نحوه بورسیه شدن در دانشگاه های ترکیه چگونه است؟ و زمانی که بورسیه شوید آیا باز هم باید هزینه ایی پرداخت کنید یا کافی است؟
مرسی
با سلام. اخذ بورسیه تحصیلی و تحصیل رایگان در دانشگاه های خارجی با توحه به میزان بالای درخواست بورسیه تحصیلی و تحصیل رایگان توسط متقاضیان در سراسر جهان، نیازمند داشتن شرایط ویژه علمی، مقالات ISI، رزومه تحصیلی قوی، مدرک زبان با نمره بالا و سایر شرایط مشابه می باشد. همچنین می بایست از استاد دانشگاهی در دانشگاه های کشور مورد نظر تاییدیه داشته باشید. فرم زیر را پر نموده و در صورت داشتن شرایط لازم، با دفاتر ما تماس گرفته و از مشاوره رایگان بهره مند شوید.
فرم درخواست ارزیابی اخذ بورسیه
باسلام و وقت بخیر
من فارغ التحصیل کارشناسی ارشد حقوق خصوصی هستم، خواستم برای دکترا اقدام کنم ترکیه. درگرایش حقوق تجارت بین الملل.
خواستم بدونم دکترای تجارت بین الملل از زیرشاخه های حقوق محسوب میشه در ترکیه درسته ؟؟؟؟
چون در ایران به این صورته که رشته دانشگاهی تجارت بین الملل نداریم… و بعد ازاتمام دوره ی کارشناسی حقوق؛ حقوق تجارت بین الملل از زیر شاخه های رشته حقوق در مقطع ارشد و دکترا محسوب میشه!
و سوال دوم اینکه؛ منی که کارشناسی حقوق و ارشد حقوق خصوصی ایران خوندم… و برای مقطع دکترا ؛ در ترکیه گرایش تجارت بین الملل بخونم بعد اتمام تحصیلاتم در این رشته ( البته بعد گرفتن اقامت) با این مدرک هم میشه بعنوان وکیل مشغول به کار شد دیگه؟؟!
تشکر
با سلام دوست عزیز بله جز گرایشات حقوق محسوب می شود اما برای ورود به عرصه وکالت باید آزمون های آن را پشت سر بگذرانید با توجه به اینکه قوانین هر کشوری نیز متفاوت است اما بهتر است شرایط خود را به صورت کامل تر بررسی نمایید.
میخواستم ببینم آیا امکان انتقال در مقطع دکترا از دانشگاه های دیگر کشورها به دانشگاه های ترکیه وجود داره یا خیر؟ البته دانشگاهی که دپارتمان موضوع تحصیل دکترا رو داشته باشه یا اصلا اصولا انتقال در مقطع دکترا باید دارای چه شرایطی باشه ؟
با سلام. دانشگاه های ترکیه دارای اعتبار جهانی و طراز اول نیستند که بتوانید روی انتقال به آنها حساب باز کنید. به هر حال، برای اخذ پذیرش دکتری شخصاً می بایست از طریق یافتن استاد راهنما از یکی از دانشگاه های کشور مربوطه اقدام نمایید و این امکان بستگی به داشتن شرایطی مانند رزومه تحصیلی مناسب، نداشتن گپ تحصیلی بالا، نمره زبان خوب و مواردی اینچنینی خواهد داشت. اخذ سوپروایزر توسط خودتون انجام میشه. شما میبایست با یکی از اساتید دانشگاه مورد نظرتون ارتباط بگیرین و رزومه تحصیلی و علمیتون روبرای ایشون بفرستین و در صورت موفقیت در جلب نظر ایشون، بتونین پذیرش دانشگاه رو بگیرین. اسامی اساتید هر دانشگاه در سایت اون دانشگاه موجوده. ما در مرحله اخذ ویزای تحصیلی همراه شما خواهیم بود.
ممنون بابت جوابتون.یه سوال دیگه ام داشتم.اگه بخوام از نو واسه دندون پزشکی دانشگاه دولتی ترکیه اقدام کنم.داشتن مدرک زبان ترکی و مقاله ،،isi و داشتن مدرک دکتری دامپزشکی امتیازی محسوب میشه واسه ی راحتر گرفتن پذیرش یا خیر؟؟
با سلام. تحصیل پزشکی و رشته های مرتبط با آن در اکثر کشورها نیازمند گذراندن دور های پیش پزشکی و یا آزمون های تخصصی مربوطه به همراه داشتن مدرک زبان رسمی آن کشور حداکثر بعد از گذشت دو ترم از تحصیل پزشکی شما می باشد.
تحصیل در ترکیه در ابتدا نیازمند قبولی در کنکور سراسری دانشگاه های ترکیه یا YOS می باشد. پس از قبلی در آزمون با ارائه مدرک زبان آیلتس 6 به بالا یا معادل ترکی آن به همراه سایر مدارک مورد نیاز می باشد. هزینه تحصیل در دانشگاه های دولتی به زبان ترکی بین 300 تا 800 دلار و به زبان انگلیسی بین 500 تا 1800 دلار است. دانشگاه های خصوصی ترکیه نیز بین 5000 تا 20000 دلار آمریکا شهریه دارند.
سلام پشتیبان عزیز.بنده دکتری دامپزشکی دارم.یه مقاله isiو مدرک زبان ترکی.میخواستم بدونم میشه تو ترکیه با گذارندن واحدهای مرتبط رشتمو به پزشکی مورد قبول وزارت بهداشت ایران تبدیل کنم و بعد اقدام به phd کنم؟؟.ممنون میشم راهنماییم کنید
با سلام. خیر. میبایست در دوره های پیش پزشکی شرکت کنید از نو پزشکی بخونید و قبلش آزمون یوس رو هم پاس کنید. در کل رشته های پزشکی در کشورهای معتبر نیاز به شرکت در دوره های پیش پزشکی دارن برای ادامه تحصیل.
سلام پشتیبان عزیز.یه سوال داشتم ممنون میشم راهنماییم کنید.من دکتری دامپزشکی دارم.مدرک زبان ترکی دارم و یه دونه مقاله isi.سوالم اینکه میشه تو دانشگاهای ترکیه مدرکمو تبدیل به پزشکی عمومی کنم البته با گذروندن واحدهای مربوطه و بعد اقدام به phd کنم؟؟؟
با سلام. خیر. میبایست در دوره های پیش پزشکی شرکت کنید از نو پزشکی بخونید و قبلش آزمون یوس رو هم پاس کنید. در کل رشته های پزشکی در کشورهای معتبر نیاز به شرکت در دوره های پیش پزشکی دارن برای ادامه تحصیل.
با سلام و وقت بخیر. ببخشید میخواستم بدونم آیا برای پذیرش در مقطع دکترا در ترکیه ، به غیر از نمره زبان انگلیسی بالا، باید نمره زبان ترکی هم داشته باشیم؟ ممنون میشم در اسرع پاسخ بفرمایید.
سلام. بستگی به دانشگاهی که ازش پذیرش میگیرین داره ولی معمولا خیر. یه مدرک زبان کافیه
سلام من زبان انگلیسی ندارم چطور میتونم برا دکتراا پذیرش بگیرم
با سلام
برای پذیرش در مقطع دکترا شما باید با اساتید فعال در حوزه تحصیلی خود مکاتبه کنید و با ارائه یک رزومه عملی مناسب یک استاد سوپروایزر برای خود بیابید. مدرک زبان یکی از موارد مهم در رزومه شما ست بنابراین بدون این مدرک تقریبا شانسی برای پذیرش ندارید.
سلام. من میخواستم بدونم با کارشناسی ارشد رشته فیزیولوژی جانوری میتونم برای ادامه تحصیل در مقطع دکترا در ترکیه تحصیل کنم ؟ و این که با کارشناسی ارشد فیزیولوژی جانوری میتونم توی چه رشته ای در مقطع دکترا در ترکیه تحصیل کنم؟ ممنون میشم در اسرع وقت پاسخ بفرمایید.
با سلام
شما در رشته های مرتبط می توانید ادامه تحصیل دهید. البته برای پذیرش دکترا شما باید استاد سوپروایزر داشته باشید و مستقیما با اساتید فعال در رشته خود برای پذیرش مکاتبه کنید.
برای پذیرش در دکترا باید رزومه علمی قوی شامل مدرک زبان با نمره بالا، مقالات ISI و … داشته باشید.
سلام لطفا درمورد تحصیل در ترکیه در رسته فلوشیبی زنان اطلاعات مرقوم فرمایید ممنون
سلام از سایتهای دانشگاهی همان کشور دیدن فرمایید.
سلام وقت به خیر آیا پذیرفته شدن در دانشگاه های ترکیه به صورت بورس چه تعهداتی را به دنبال دارد مثلا شخصی خودش برای بورس ترکیه اقدام وپذیرفته شده چه تعهدی به آن دانشگاه باید بدهد آیا تعهدات خاصی شبیه ایران دارند واگر تعهدی هست چیست ؟
سلام برای این منظور باید شرایط شما بررسی گردد.پیشنهاد میکنیم جهت مشاوره کاملتری با دفاتر ما از طریق شماره ۰۲۱٫۴۹۱۹۶۰۰۰ تماس حاصل فرمایید.