تحصیل دکترا در فرانسه یکی از بهترین گزینهها برای افرادی است که قصد دارند در محیطی پژوهشمحور، بینالمللی و با هزینهای مناسب ادامه تحصیل دهند. برخلاف بسیاری از کشورها، دانشجویان مقطع دکتری در فرانسه در بسیاری از پروژههای تحقیقاتی بهعنوان پژوهشگر استخدام میشوند و از طریق قرارداد دکتری (Doctoral Contract) یا سایر روشهای تأمین مالی، حقوق ماهانه دریافت میکنند.
برای پذیرش در مقطع دکتری فرانسه معمولاً باید مدرک کارشناسی ارشد مرتبط، پروپوزال پژوهشی، استاد راهنما (Supervisor)، رزومه علمی مناسب و مدرک زبان متناسب با الزامات دانشگاه را ارائه دهید. همچنین امکان دریافت انواع بورسیه و فاند پژوهشی در بسیاری از دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی این کشور وجود دارد.
به طور کلی میتوان گفته که تحصیل دکتری در فرانسه یکی از مسیرهای قوی برای ادامه تحصیل و ورود به بازار کار اروپا محسوب می شود، به شرطی که دانشجو از ابتدا با یک برنامه تحقیقاتی دقیق و رزومه علمی مناسب اقدام کند. برای تحصیل در این مقطع و همچنین مهاجرت به فرانسه برای تحصیل می توانید با مشاورین برجسته ما در موسسه مهاجرتی ملک پور تماس گرفته و از مشاوره اولیه رایگان بهرمند شوید.
تحصیل دکترا در فرانسه در یک نگاه
| موضوع | توضیحات |
| مدت تحصیل | معمولاً 3 سال (قابل تمدید در برخی موارد) |
| زبان تحصیل | انگلیسی یا فرانسوی |
| مدرک زبان | آیلتس 6.5 یا تافل / فرانسوی سطح C1 |
| شهریه | بسیار کم یا حدود 200 تا 400 یورو در سال (دانشگاه دولتی) |
| نوع تامین مالی | قرارداد دکتری (Doctoral Contract) یا بورسیه |
| حقوق ماهانه | حدود 1400 تا 2000 یورو در ماه |
| پروژه صنعتی | در برخی موارد تا 2500 یورو در ماه |
| نیاز به استاد راهنما | الزامی |
| پروپوزال تحقیقاتی | ضروری برای پذیرش |
| شرایط سنی | معمولاً محدودیت رسمی ندارد، اما زیر 35 سال شانس بالاتر |
| بورسیه ها | Eiffel، بورسیه های دانشگاهی، فاندهای تحقیقاتی |
| هزینه زندگی | حدود 600 تا 1500 یورو در ماه |
| امکان کار دانشجویی | مجاز (با محدودیت ساعات در هفته) |
| مزیت اصلی | دریافت حقوق در حین تحصیل و مسیر قوی برای کار |
| مسیر اقامت | امکان تبدیل به اقامت کاری و سپس اقامت دائم |
شرایط تحصیل دکتری فرانسه
داشتن توصیه نامه، استاد راهنما، تسلط به زبان c1/ معادل انگلیسی، پروپوزال و همچنین تمکن مالی برای پرداخت شهریه.
بهترین سن برای تحصیل دکتری در فرانسه
دارندگان سنین زیر 35 سال برای تحصیل در مقطع دکترا در کشور فرانسه با شانس بیشتری روبرو می باشند.
در بخش دیدگاه ها نیز می توانید سوالات خود را مطرح نمایید و در زمانی کوتاه پاسخ بگیرید.
مباحثی که در این نوشتار بررسی می گردد:
آیا دکتری در فرانسه رایگان است؟
تحصیل دکتری در فرانسه به صورت سنتی کاملا رایگان محسوب نمی شود، اما در عمل برای بخش زیادی از دانشجویان بین المللی رایگان یا حتی همراه با درآمد است. در دانشگاه های دولتی فرانسه شهریه دکترا بسیار پایین است و معمولاً در حدود چند صد یورو در سال است، اما نکته مهم این است که بسیاری از دانشجویان دکترا از طریق قراردادهای پژوهشی یا بورسیه های تحقیقاتی پذیرش می شوند و به جای پرداخت شهریه، حقوق ماهانه دریافت می کنند. به همین دلیل دکترا در فرانسه بیشتر شبیه یک موقعیت شغلی تحقیقاتی است تا یک دوره تحصیلی صرف.
در بسیاری از موارد، دانشجوی دکترا در فرانسه بین 1400 تا 2000 یورو در ماه حقوق دریافت می کند و در پروژه های صنعتی این مبلغ می تواند بالاتر هم باشد. این درآمد معمولاً هزینه های زندگی را پوشش می دهد و حتی امکان پس انداز نیز وجود دارد. بنابراین اگرچه از نظر رسمی ممکن است “رایگان” تعریف نشود، اما در عمل به دلیل حذف شهریه و پرداخت حقوق ماهانه، دکترا در فرانسه یکی از مقرون به صرفه ترین و حتی سودآورترین مقاطع تحصیلی در اروپا محسوب می شود.
مزایای تحصیل دکتری در فرانسه
یکی از مهم ترین و جذاب ترین ویژگی های تحصیل دکترا در فرانسه این است که بسیاری از دانشجویان به جای پرداخت شهریه، به صورت ماهانه حقوق دریافت می کنند و به عنوان پژوهشگر یا نیروی تحقیقاتی در پروژه های دانشگاهی یا صنعتی فعالیت دارند. این موضوع باعث می شود دکترا در فرانسه بیشتر شبیه یک شغل پژوهشی باشد تا صرفاً تحصیل. در ادامه به بررسی دقیق تر مزایای دکتری در فرانسه می پردازیم.
ویدیو موسسه ملک پور در خصوص(تمام روش های مهاجرت به فرانسه)
شرایط تحصیل دکتری در فرانسه
تحصیل در فرانسه در مقطع دکترا به طور معمول شامل شرایط و الزامات مختلفی است. این معیارهای خاص ممکن است بسته به دانشگاه و برنامه متفاوت باشد، در زیر، برخی از شرایط کلی آورده شده است:
انواع دکترا در فرانسه
اگرچه در فرانسه تنها یک مدرک رسمی دکتری (Doctorat) وجود دارد، اما دانشجویان میتوانند این دوره را از مسیرهای مختلفی طی کنند. تفاوت این مسیرها بیشتر در شیوه انجام پژوهش، محل اجرای پروژه و نوع تأمین مالی است، نه در نوع مدرک نهایی.
1. دکتری معمولی (Standard Doctorate)
این رایجترین شیوه تحصیل دکتری در فرانسه است. دانشجو در یک دانشگاه یا مرکز پژوهشی، تحت نظارت استاد راهنما و مدرسه دکتری (Doctoral School) روی یک پروژه تحقیقاتی کار میکند و پس از دفاع از رساله، مدرک دکتری دریافت میکند. این دوره معمولاً سه سال به طول میانجامد.
2. دکتری با راهنمایی مشترک (Co-supervised Doctorate)
در این روش، دانشجو همزمان تحت نظارت دو استاد راهنما فعالیت میکند که معمولاً یکی از آنها در دانشگاه یا مؤسسهای دیگر در فرانسه یا خارج از کشور حضور دارد. مدرک نهایی توسط دانشگاه محل ثبتنام صادر میشود، اما دانشجو از ظرفیتهای علمی هر دو گروه پژوهشی بهرهمند خواهد شد.
3. دکتری مشترک بینالمللی (Joint Doctorate / Cotutelle)
در این مسیر، دانشجو بهطور همزمان در دو دانشگاه از دو کشور مختلف ثبتنام میکند و دوره پژوهشی خود را میان هر دو دانشگاه سپری میکند. در پایان نیز بسته به توافق میان دانشگاهها، یک مدرک مشترک یا دو مدرک دکتری دریافت میکند. این شیوه برای دانشجویان بینالمللی بسیار رایج است.
مراحل اپلای دکتری در فرانسه
متقاضیان تحصیل دکتری در فرانسه باید پیش از ارسال درخواست پذیرش، شرایط و الزامات دانشگاه و مرکز دکتری دانشگاه موردنظر خود را بهدقت بررسی کنند؛ زیرا ممکن است روند پذیرش، مدارک موردنیاز و زمانبندی ثبتنام در هر دانشگاه متفاوت باشد. همچنین متقاضیانی که از بورسیه یا قرارداد دکتری (Doctoral Contract) برخوردار نیستند، برای دریافت ویزای تحصیلی باید توانایی مالی خود را نیز مطابق مقررات فرانسه اثبات کنند.
انتخاب موضوع پژوهش و بررسی موقعیتهای دکتری
اولین گام، انتخاب حوزه تحقیقاتی و جستجوی موقعیتهای دکتری در دانشگاهها، آزمایشگاههای پژوهشی و مدارس دکتری فرانسه است. بسیاری از دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی، فرصتهای دکتری دارای فاند یا قرارداد دکتری را از طریق وبسایت رسمی خود یا سامانههای تخصصی منتشر میکنند.
یافتن یک استاد راهنما و یا سوپروایزر
س از انتخاب موضوع، متقاضی باید استاد راهنمایی را پیدا کند که زمینه پژوهشی او با موضوع پیشنهادی همخوانی داشته باشد. در اغلب دانشگاههای فرانسه، موافقت استاد راهنما یکی از مهمترین پیشنیازهای پذیرش در مقطع دکتری محسوب میشود و پس از آن پرونده برای بررسی به دانشگاه ارسال خواهد شد.
آمادهسازی مدارک موردنیاز
در این مرحله متقاضی باید مدارکی مانند مدرک کارشناسی ارشد، ریزنمرات، رزومه علمی (CV)، پروپوزال پژوهشی، انگیزهنامه، توصیهنامهها و مدرک زبان متناسب با زبان دوره را آماده کند. در برخی رشتهها یا پروژههای پژوهشی ممکن است مدارک تکمیلی نیز درخواست شود.
ارسال درخواست پذیرش به دانشگاه
در صورتی که متقاضی همه شرایط برای تحصیل در مقطع دکترا را دارا باشد، می تواند درخواست خود را در سایت دانشگاه مد نظر ارسال کند. در صورت دریافت پاسخ مثبت از سوی دانشگاه، دانشجو باید با ارایه مدارک درخواستی سفارت فرانسه،جهت دریافت ویزای تحصیلی فرانسه اقدام نماید.
ویدئو و پادکست موسسه MIE درباره تحصیل در فرانسه
مدارک مورد نیاز برای پذیرش دکترا در فرانسه
جهت تحصیل دکترا در فرانسه دانشجویان باید مدارکی را آماده سازی نمایند و با در دست داشتن آنها جهت اپلای دوره دکترا اقدام نمایند. مدارک مورد نیاز برای گرفتن پذیرش از دانشگاه های کشور فرانسه جهت تحصیل دوره دکترا به شرح زیر است:
رزومه علمی (حداقل دو مقاله ISI پیشنهاد میشود)
پروپوزال یا طرح پژوهشی قوی
مدرک زبان متناسب با زبان دوره (مانند IELTS یا TOEFL برای دورههای انگلیسی و DELF، DALF، TCF یا TEF برای دورههای فرانسوی)
انگیزه نامه
تمکن مالی
مدرک کارشناسی ارشد یا مدرک معادل به همراه ریز نمرات
موافقت استاد راهنما (Supervisor) یا پذیرش در یک موقعیت پژوهشی
مدارک هویتی و سایر اسناد موردنیاز دانشگاه
توصیهنامههای علمی
دانشجوی تحصیل دکترا در فرانسه باید تمامی این مدارک و الزامات را جهت اخذ پذیرش از دانشگاه داشته باشد تا بتواند پروسه را با موفقیت طی نماید.
بهترین سن برای اپلای دکترا فرانسه
همانگونه که می دانیم برخی از دانشگاه های کشورهای مختلف برای اعطای پذیرش به دانشجویان مختلف از جمله دانشجویان دوره دکترا دارای محدودیت های سنی می باشند. اپلای دکتری فرانسه و گرفتن پذیرش از دانشگاه های این کشور محدودیت سنی ندارد، اما بهتر است این نکته را مد نظر داشته باشید که بهتر است زیر سن 35 سال اقدام کنید. دارندگان سنین زیر 35 سال در زمینه اخذ ویزای دانشجویی برای تحصیل در مقطع دکترا در کشور فرانسه با شانس بیشتری روبرو می باشند.
مدرک زبان مورد نیاز برای پذیرش دکترا در فرانسه
تحصیل دکترا در فرانسه در دانشگاه های دولتی این کشور به زبان فرانسوی و در دانشگاه های خصوصی آن به زبان انگلیسی است. برای اخذ پذیرش مقطع دکترا جهت تحصیل در فرانسه به زبان انگلیسی دانشجویان باید بتوانند مدرک زبان با نمره 6.5 یا 7 ارایه نمایند، اما دانشجویان علاقه مند به تحصیل دکترا به زبان فرانسه باید با توجه به نیاز دانشگاه مدرک زبان در حد B1 یا B2 ارایه نمایند.
دانشجویان باید قبل از اقدام به دریافت پذیرش از دانشگاه، جهت دریافت مدرک زبان اقدام نمایند تا مدرک مورد نظر دانشگاه را در هنگام ارسال سایر مدارک به دانشگاه مربوطه ارسال نمایند. البته باید شرایط زبان اعلامشده توسط دانشگاه را نیز در نظر گرفت زیرا نمره مورد نیاز آزمونهایی مانند IELTS یا TOEFL در دانشگاههای مختلف متفاوت است.
تحصیل دکتری در فرانسه به زبان انگلیسی
امکان تحصیل در مقطع دکتری فرانسه به زبان انگلیسی علاوه بر زبان فرانسوی برای دانشجویان بینالمللی وجود دارد. این فرصت بهویژه در رشتههای علوم پایه، مهندسی، فناوری و برخی حوزههای بینرشتهای بیشتر دیده میشود. در بسیاری از این دورهها، ارتباط با استاد راهنما و فعالیتهای پژوهشی به زبان انگلیسی انجام میشود و ممکن است دانشجو نیازی به ارائه مدرک زبان فرانسوی نداشته باشد.
متقاضیان دورههای دکتری انگلیسیزبان باید شرایط زبان اعلامشده توسط دانشگاه یا مدرسه دکتری را بررسی کنند. مدارکی مانند IELTS، TOEFL، Cambridge یا PTE Academic ممکن است مورد پذیرش قرار گیرند، اما حداقل نمره مورد نیاز بسته به دانشگاه، رشته و پروژه تحقیقاتی متفاوت است.
دانشگاهها و مؤسسات معتبر فرانسه مانند PSL، École Polytechnique و Sorbonne University نیز برخی پروژهها و دورههای پژوهشی بینالمللی را به زبان انگلیسی ارائه میکنند. دانشجویان این دورهها معمولاً امکان شرکت در کلاسهای زبان فرانسوی را نیز برای بهبود ارتباطات روزمره و دانشگاهی خود دارند.
هزینه تحصیل دکترا در فرانسه
هزینه تحصیل در فرانسه و شهریه دانشگاه جهت تحصیل دکترا در فرانسه برای دانشجویان بومی و بین المللی یکسان است. اما با توجه به این که دانشجو دانشگاه دولتی و یا خصوصی را انتخاب نماید، این هزینه متغیر می گردد.
| شهریه دوره دکترا در دانشگاه های دولتی فرانسه | حدود 400 یورو در هر ترم |
| شهریه دوره دکترا در دانشگاه های خصوصی فرانسه | حدود 3000 هزار یورو (برخی رشته های خاص 10 هزار یورو) |
هزینه زندگی دانشجویی در فرانسه
هزینه زندگی دانشجویی در فرانسه بسته به شهر محل تحصیل، سبک زندگی و نوع اقامت دانشجو متفاوت است. شهرهایی مانند پاریس به طور قابل توجهی گران تر از شهرهای کوچک تر مانند لیون، تولوز یا نانت هستند. به طور کلی بخش عمده هزینه ها شامل اجاره مسکن، خوراک، حمل و نقل، بیمه و هزینه های شخصی می شود. دانشجویان دکترا در صورتی که حقوق یا فاند دریافت کنند، معمولاً می توانند بخش زیادی از این هزینه ها را پوشش دهند.
| مورد | هزینه تقریبی (یورو در ماه) |
| اجاره مسکن (خوابگاه دانشجویی) | 200 تا 600 |
| اجاره آپارتمان شخصی | 500 تا 1200 |
| خوراک و مواد غذایی | 200 تا 400 |
| حمل و نقل عمومی | 30 تا 80 |
| بیمه درمانی | 20 تا 50 |
| اینترنت و تلفن | 20 تا 40 |
| هزینه های شخصی و تفریح | 100 تا 300 |
| مجموع کلی | 600 تا 1500 |
آیا همه دانشجویان دکتری در فرانسه حقوق می گیرند؟
نه، همه دانشجویان دکتری در فرانسه حقوق یا فاند ماهانه دریافت نمی کنند. در سیستم دکتری فرانسه، دریافت حقوق معمولاً وابسته به داشتن «قرارداد دکتری» یا همان Doctoral Contract است که از طریق دانشگاه، آزمایشگاه های تحقیقاتی یا پروژه های صنعتی تامین مالی می شود. این قراردادها شبیه یک شغل پژوهشی هستند و دانشجو در قبال انجام تحقیق، تدریس یا همکاری در پروژه های علمی حقوق ماهانه دریافت می کند. اما تعداد این قراردادها محدود است و رقابت برای دریافت آن ها بالاست، به همین دلیل همه متقاضیان موفق به گرفتن آن نمی شوند.
در مقابل، بخشی از دانشجویان دکتری بدون قرارداد مالی یا فاند رسمی مشغول به تحصیل می شوند که در این حالت معمولاً حقوق ثابت ندارند و باید هزینه های زندگی خود را از منابع شخصی، بورسیه های محدود، یا کار پاره وقت تامین کنند. بنابراین در فرانسه دکتری به صورت «همیشه حقوق بگیر» تعریف نمی شود و وضعیت مالی دانشجو کاملاً به نوع پذیرش، استاد راهنما، پروژه تحقیقاتی و نوع تامین مالی دانشگاه بستگی دارد.
حقوق و درآمد دانشجوی دکتری در فرانسه
همانطور که بیان نمودیم، یکی از مهم ترین مزایای تحصیل دکترا در فرانسه این است که دانشجویان در بسیاری از موارد به جای پرداخت شهریه، به صورت ماهانه حقوق دریافت می کنند. در واقع دکترا در فرانسه در قالب قراردادهای تحقیقاتی یا موقعیت های پژوهشی تعریف می شود و دانشجو به عنوان پژوهشگر فعالیت می کند. این موضوع باعث شده فرانسه یکی از جذاب ترین کشورها برای تحصیل دکترا از نظر مالی باشد.
در ادامه، میزان تقریبی حقوق و درآمد دانشجویان دکترا در فرانسه را مشاهده می کنید:
| نوع درآمد | توضیحات | میزان تقریبی |
| حقوق اصلی دکترا (PhD Contract) | پرداخت ماهانه به عنوان پژوهشگر دانشگاه | 1400 تا 2000 یورو در ماه |
| پروژه های صنعتی یا همکاری با شرکت ها | قراردادهای تحقیقاتی با صنعت | 1800 تا 2500 یورو در ماه |
| کمک هزینه یا فاند اضافی | در برخی پروژه ها یا بورسیه ها | 600 تا 700 یورو در ماه |
| کار دانشجویی (مجاز در برخی شرایط) | حداکثر 20 ساعت در هفته | متغیر (حدود 10 تا 15 یورو در ساعت) |
در مجموع، درآمد دکترا در فرانسه نه تنها هزینه های زندگی را پوشش می دهد، بلکه در بسیاری از موارد امکان پس انداز نیز برای دانشجو فراهم می کند و همین موضوع آن را به یکی از بهترین گزینه ها در اروپا تبدیل کرده است.
بورسیه و فاند دکتری فرانسه
یکی از امتیازات اصلی تحصیل دکترا در فرانسه امکان دریافت بورسیه و فاند می باشد. هر سال سازمان وزارت علوم فرانسه به دانشجویان واجد شرایط این دوره بورسیه های متعددی اعطا می نماید. در دوره دکترا، دانشجویان در کشور فرانسه بورسیه هایی دریافت می نمایند که تمامی هزینه تحصیل آنها را پوشش می دهد. البته مهم است بدانید که برخلاف بسیاری از کشورها که دکتری بیشتر به شکل بورسیه ارائه میشود، در فرانسه معمولا بسیاری از دانشجویان دکتری از طریق قراردادهای پژوهشی (Doctoral Contract) به عنوان پژوهشگر استخدام شده و حقوق ماهانه دریافت میکنند. این قراردادها معمولاً سه ساله بوده و شامل مزایای اجتماعی و بیمهای نیز میشوند.
بورسیه های دوره دکترا مختص ملیت و یا اقلیت خاصی نیستند، اما دانشجویان باید با توجه به این که جهت اشتغال به کار با دانشگاه دارای قرارداد می باشند، باید مالیات مربوط به دریافت بورسیه را پرداخت نمایند. یکی دیگر از راه های دریافت فاند برای تحصیل دکترا در فرانسه مراجعه به وزارت امور خارجه این کشور و درخواست بورسیه تحصیلی فرانسه است.
برای افرادی که به دنبال تحصیل رایگان در فرانسه هستند امکان دریافت فول فاند دکتری فرانسه نیز در این مقطع از بخش های خصوصی وجود دارد. به طور کلی در مورد بورسیه های اعطا شده دوره دکترا در فرانسه می توان به موارد زیر اشاره نمود:
بورسیه تحصیلی France Excellence Eiffel
یکی از معتبرترین بورسیههای دولت فرانسه برای دانشجویان بینالمللی، بورسیه France Excellence Eiffel است که توسط وزارت اروپا و امور خارجه فرانسه ارائه میشود. این بورسیه در مقطع دکتری شامل کمکهزینه ماهانه حدود ۲۱۰۰ یورو بوده و علاوه بر آن، خدماتی مانند حمایتهای حملونقل، بیمه و برخی مزایای اقامتی را نیز در اختیار دانشجویان قرار میدهد. درخواست این بورسیه باید از طریق دانشگاه یا مؤسسه آموزش عالی فرانسه ارسال شود و دانشجو به صورت مستقیم نمیتواند درخواست نهایی را ثبت کند.
بورسیه و کمکهزینههای اکول نرمال سوپریور (École Normale Supérieure – ENS)
مدارس اکول نرمال سوپریور فرانسه از جمله مؤسسات معتبر آموزش عالی این کشور هستند که فرصتهای مختلفی برای حمایت مالی از دانشجویان بینالمللی و پژوهشگران ارائه میکنند. میزان و شرایط این حمایتها بسته به برنامه تحصیلی، مقطع و نوع همکاری پژوهشی متفاوت است و معمولاً از طریق پذیرش دانشگاهی یا برنامههای پژوهشی مشخص انجام میشود.
قرارداد دکتری فرانسه (Doctoral Contract)
بخش بزرگی از فاندهای دکتری در فرانسه از طریق قراردادهای رسمی پژوهشی ارائه میشود. دانشجوی دکتری در این مدل به عنوان پژوهشگر قرارداد داشته و حقوق ماهانه دریافت میکند. حداقل حقوق قرارداد دکتری دولتی در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۳۰۰ یورو ناخالص در ماه اعلام شده است.
بورسیه صنعتی CIFRE
برنامه CIFRE یکی از محبوبترین روشهای تأمین مالی دکتری در فرانسه است که طی آن دانشجو میان یک شرکت، یک آزمایشگاه تحقیقاتی و دانشگاه همکاری پژوهشی انجام میدهد. در این روش، دانشجوی دکتری توسط شرکت استخدام شده و برای انجام پروژه تحقیقاتی خود حقوق دریافت میکند.
شرایط دریافت فول فاند دکتری فرانسه
شرایط دریافت فول فاند دکتری در فرانسه معمولاً بر اساس شایستگی علمی، کیفیت رزومه پژوهشی و توانایی انجام پروژه تحقیقاتی تعیین می شود. در فرانسه بیشتر فاندها به صورت قرارداد دکتری (Doctoral Contract) ارائه می شوند که شامل حقوق ماهانه، پوشش بیمه و حمایت مالی کامل برای انجام تحقیق است. رقابت برای این موقعیت ها بالاست و معمولاً دانشجویانی موفق می شوند که از قبل با استاد راهنما هماهنگ کرده و پروژه تحقیقاتی مشخصی ارائه دهند.
- داشتن مدرک کارشناسی ارشد مرتبط
- معدل بالا و سوابق تحصیلی قوی
- رزومه پژوهشی شامل مقاله یا پروژه علمی
- پروپوزال تحقیقاتی دقیق و قابل اجرا
- پیدا کردن استاد راهنما (Supervisor)
- دریافت تاییدیه از آزمایشگاه یا دانشگاه
- مدرک زبان انگلیسی (آیلتس حدود 6.5 یا تافل)
- یا مدرک زبان فرانسوی سطح C1 در برنامه های فرانسوی
- رقابت بالا برای دریافت قرارداد دکتری
- پذیرش در پروژه های تحقیقاتی تامین مالی شده
- هماهنگی با برنامه های دولتی یا صنعتی
- انطباق موضوع تحقیق با اولویت های دانشگاه یا صنعت
نحوه پیدا کردن استاد راهنما (سوپروایزر) و فاند در فرانسه
همان طور که پیش تر نیز ذکر شد، دانشجویان بین المللی قادر هستند برای گرفتن پذیرش تحصیل دکترا در فرانسه در دانشگاه های خیلی خوب این کشور اقدام نمایند. اما یکی از شروط اصلی و اولیه جهت دریافت پذیرش، یافتن یک استاد راهنما و یا سوپروایزر در دانشگاه مربوطه است. برای انجام این کار، دانشجو باید بر اساس موضوع خود جهت ارائه پایان نامه و با بررسی لیست موسسات ارائه دهنده دوره دکترا در فرانسه، استاد راهنمایی مرتبط با رشته و پایان نامه خود پیدا نماید.
دانشجویان باید توجه داشته باشند که برای یافتن استاد راهنما و سوپروایزر باید با اساتیدی مکاتبه نمایند که در زمینه رشته و پژوهش آنها دارای تخصص باشند. برای یافتن استاد مناسب، دانشجو باید با چندین استاد در دانشگاه های مختلف مکاتبه نماید تا بتواند نظر مثبت یکی از آنها را جلب نماید.
دانشگاه های برتر فرانسه در مقطع دکترا
انتخاب دانشگاه معتبر یکی از مهمترین عوامل در موفقیت تحصیل دکتری در فرانسه است. بسیاری از دانشگاههای این کشور در رتبهبندیهای معتبر جهانی حضور دارند و مدارک آنها در سطح بینالمللی شناختهشده است. همچنین تعداد زیادی از دانشگاههای فرانسه در فهرست دانشگاههای مورد تأیید وزارت علوم ایران قرار دارند؛ با این حال، متقاضیان ایرانی باید پیش از اقدام، آخرین فهرست اعلامشده توسط وزارت علوم را بررسی کنند. در زیر ۱۰ دانشگاه برتر فرانسه برای تحصیل دکتری (بر اساس رتبهبندی QS 2026) آورده شده است.
| رتبه جهانی QS | نام دانشگاه |
| 28 | Université PSL (Paris Sciences et Lettres) |
| 41 | Institut Polytechnique de Paris |
| 70 | Université Paris-Saclay |
| 72 | Sorbonne University |
| 235 | École Normale Supérieure de Lyon (ENS Lyon) |
| 246 | Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne |
| 303 | Université Paris Cité |
| 367 | Sciences Po |
| 387 | Université Grenoble Alpes |
| 443 | Aix-Marseille University |
بهترین رشته ها برای دکترا در فرانسه
بهترین رشته ها برای دکترا در فرانسه معمولاً در حوزه هایی هستند که یا پشتوانه تحقیقاتی قوی در دانشگاه های این کشور دارند یا ارتباط مستقیم با صنعت و بازار کار اروپا دارند. فرانسه در زمینه های علوم مهندسی، پزشکی، علوم پایه، فناوری و علوم انسانی پیشرفته بسیار فعال است و بسیاری از پروژه های دکترا در قالب همکاری دانشگاه و صنعت تعریف می شوند. انتخاب این رشته ها می تواند شانس دریافت فاند، قرارداد دکتری و ورود به بازار کار را به شکل قابل توجهی افزایش دهد
| بهترین رشته ها برای تحصیل دکترا در فرانسه | ||
| مهندسی کامپیوتر | مهندسی صنایع | پزشکی |
| علوم داده | مهندسی شیمی | داروسازی |
| هوش مصنوعی | مهندسی هوافضا | علوم اعصاب |
| امنیت سایبری | فیزیک | اقتصاد |
| مهندسی برق | شیمی | مدیریت |
| مهندسی مکانیک | ریاضیات کاربردی | حقوق بین الملل |
| مهندسی عمران | زیست شناسی | بیوتکنولوژی |
شانس پذیرش دکتری فرانسه برای ایرانیان
شانس پذیرش دکتری در فرانسه برای ایرانیان به طور کلی وابسته به کیفیت رزومه علمی، ارتباط با استاد راهنما و میزان آمادگی پژوهشی فرد است و نه صرفاً ملیت. اگر دانشجو دارای مدرک کارشناسی ارشد مرتبط، معدل مناسب، پروپوزال تحقیقاتی قوی و سابقه پژوهشی مانند مقاله یا پروژه باشد، شانس پذیرش او در دانشگاه های فرانسه قابل قبول و حتی بالا خواهد بود. بسیاری از دانشگاه های فرانسه به دنبال جذب دانشجویان بین المللی در پروژه های تحقیقاتی هستند و در این میان ایران به عنوان یکی از کشورهای دارای نیروی علمی قوی شناخته می شود.
با این حال رقابت برای دریافت پذیرش و به ویژه قرارداد دکتری یا فاند کامل در فرانسه بالاست و نیاز به پیگیری فعال، مکاتبه با استادان و انتخاب هوشمندانه موضوع تحقیق دارد. داشتن مدرک زبان انگلیسی یا فرانسوی در سطح مناسب نیز نقش مهمی در افزایش شانس پذیرش دارد. به طور کلی اگر متقاضی از ابتدا مسیر را اصولی طی کند و ارتباط مستقیم با سوپروایزر برقرار کند، شانس پذیرش برای ایرانیان در مقطع دکتری فرانسه کاملاً واقعی و قابل دستیابی است.
شرایط پست داک در فرانسه
تحصیل پست داک یا پست دکترا در فرانسه یک دوره شش ماه الی یک سال است. یکی از شروط اصلی اخذ پذیرش در این دوره ارائه مدرک دکترای معتبر است. دریافت مدرک پست داک می تواند باعث افزایش سطح حقوق متقاضیان تا میزان ۷۰ هزار یورو در سال شود. افرادی که نسبت به اخذ پذیرش در این دوره اقدام می نمایند در واقع به عنوان محقق در زمینه انجام تحقیق و پژوهش در نظر گرفته می شوند. برخی از موقعیت های تحصیل پست داک در فرانسه از طریق دریافت فاند و بورسیه تحصیلی نیز وجود دارد.
در واقع دانشجویان این دوره به عنوان محقق و یا مدرس تحت عنوان ATER استخدام دانشگاه می شوند و دانشگاه قراردادی را با این دسته از دانشجویان تنظیم نموده و متقاضی باید همزمان با انجام امور تحقیقاتی و پژوهشی به مدت دویست ساعت در سال به تدریس در دانشگاه مشغول گردد.
تفاوت دکتری فرانسه با سایر کشورها
تفاوت دکتری در فرانسه با بسیاری از کشورهای دیگر در این است که در فرانسه دکترا بیشتر به عنوان یک موقعیت شغلی پژوهشی تعریف می شود تا یک دوره صرفاً آموزشی. دانشجو در اکثر موارد به جای پرداخت شهریه، حقوق ماهانه دریافت می کند و در قالب قراردادهای تحقیقاتی با دانشگاه یا صنعت همکاری دارد. این موضوع باعث می شود فشار مالی دانشجو بسیار کمتر باشد و تمرکز اصلی روی پژوهش و تولید مقاله علمی قرار گیرد. در حالی که در بسیاری از کشورها، دانشجو باید شهریه پرداخت کند یا برای دریافت فاند رقابت شدیدتری داشته باشد.
در ادامه مقایسه دکتری در 10 کشور مهم را مشاهده می کنید:
| کشور | شهریه دکترا | حقوق یا فاند | زبان تحصیل | ویژگی مهم |
| فرانسه | بسیار کم یا رایگان | 1400 تا 2000 یورو ماهانه | انگلیسی / فرانسوی | دکترا به عنوان شغل پژوهشی |
| آلمان | رایگان (اغلب) | 1500 تا 2500 یورو ماهانه | انگلیسی / آلمانی | قرارداد تحقیقاتی رایج |
| چین | 400 تا 1200 یورو سالانه | 350 تا 650 یورو ماهانه | انگلیسی / چینی | بورسیه گسترده CSC |
| کانادا | 3000 تا 8000 یورو سالانه | 1500 تا 2500 یورو ماهانه | انگلیسی / فرانسوی | رقابت بالا اما فاند قوی |
| آمریکا | 10000 تا 30000 یورو سالانه | 2000 تا 3500 یورو ماهانه | انگلیسی | فاند کامل در دانشگاه های برتر |
| انگلستان | 5000 تا 20000 یورو سالانه | 1500 تا 2200 یورو ماهانه | انگلیسی | دوره کوتاه تر (3 تا 4 سال) |
| استرالیا | 5000 تا 15000 یورو سالانه | 1800 تا 2800 یورو ماهانه | انگلیسی | بورسیه های تحقیقاتی قوی |
| هلند | 0 تا 2000 یورو سالانه | 2000 تا 3000 یورو ماهانه | انگلیسی | قرارداد کاری واقعی |
| سوئد | رایگان | 2000 تا 3000 یورو ماهانه | انگلیسی / سوئدی | سیستم تحقیقاتی قوی |
| ایتالیا | 0 تا 2000 یورو سالانه | 1200 تا 1800 یورو ماهانه | انگلیسی / ایتالیایی | بورسیه های منطقه ای |
ویزای همراه فرانسه در مقطع دکترا
دانشجویان متاهل تحصیل دکترا در فرانسه می توانند در صورت تمایل برای خانواده خود که شامل همسر و فرزندان زیر هجده سال می گردند، ویزای همراه فرانسه دریافت نمایند. برای دریافت ویزای همراه فرانسه، یکی از شرایط اصلی داشتن توانایی و تمکن مالی و اثبات آن از طریق ارائه پرینت بانک و گردش حساب است.
در صورتی که دانشجو پس از اتمام تحصیلات خود بتواند با یافتن کار در فرانسه، ویزای کاری این کشور را دریافت نماید می تواند پس از پرداخت به موقع بیمه و مالیات در نهایت به اقامت دائم فرانسه برای خود و خانواده دست پیدا نماید. جهت کسب هرگونه اطلاعات بیشتر و کاملتر در ارتباط با دریافت اقامت بهترین کشورهای جهان و چگونگی مهاجرت به آنها، پیشنهاد می نماییم تا محصول راهنمای گام به گام اخذ اقامت را تهیه و مشاهده نمایید.
قرارداد دکتری (Doctoral Contract) چیست؟
قرارداد دکتری (Doctoral Contract) در فرانسه یک نوع قرارداد رسمی کاری است که بین دانشجوی دکترا و دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی منعقد می شود. در این قرارداد، دانشجو به عنوان پژوهشگر تمام وقت استخدام می شود و وظیفه اصلی او انجام پروژه تحقیقاتی مشخص در چارچوب موضوع دکترا است. این قرارداد معمولاً شامل حقوق ماهانه، بیمه اجتماعی و مزایای شغلی است و باعث می شود دکترا در فرانسه بیشتر شبیه یک موقعیت شغلی پژوهشی باشد تا صرفاً یک دوره آموزشی.
در این سیستم، دانشجو به جای پرداخت شهریه، از دانشگاه یا پروژه تحقیقاتی حقوق دریافت می کند که معمولاً بین 1400 تا 2000 یورو در ماه است و در برخی پروژه های صنعتی می تواند بیشتر هم باشد. قرارداد دکتری معمولاً برای مدت 3 سال تنظیم می شود و در این مدت دانشجو باید روی پروژه تحقیقاتی خود کار کرده و نتایج علمی مانند مقاله و پایان نامه ارائه دهد. این نوع قرارداد یکی از مهم ترین دلایل جذابیت دکترا در فرانسه است، چون هم امنیت مالی ایجاد می کند و هم مسیر ورود به بازار کار تحقیقاتی یا دانشگاهی را هموار می سازد.
شرایط کار پس از پایان تحصیل دکترا در فرانسه
دانشجویان تحصیل دکترا در فرانسه در طول تحصیل می توانند مدت زمان سی الی چهل ساعت در هفته به صورت پاره وقت به کار دانشجویی مشغول گردند. این مدت زمان کاری برای دانشجویان دکترا فرصتی می باشد که در صورت توافق با کارفرما بتوانند پس از فارغ التحصیلی نیز به کار خود ادامه دهند. در واقع دانشجویان دوره دکترا در دانشگاه های این کشور از همان ابتدا به عنوان کارمند دانشگاه محسوب می گردند و در اکثر مواقع حقوق نیز دریافت می نمایند.
پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی، فرصت های شغلی متعددی برای دانشجویان این مقطع در کشور فرانسه وجود دارد که با کار در فرانسه دانشجویان موفق به دریافت ویزای کاری این کشور می شوند. با دریافت ویزای کاری، متقاضی در صورتی که سه سال بیمه و مالیات خود را پرداخت نماید، می تواند نسبت به دریافت اقامت دائم فرانسه و پس از دریافت اقامت دائم، جهت دریافت تابعیت این کشور اقدام نماید.
چالش ها و مشکلات تحصیل دکترا در فرانسه
قطعا برای تحصیل در هر کشوری ممکن است چالش هایی وجود داشته باشد. افراد برای مهاجرت تحصیلی به کشور های اروپایی باید صبر و کوشش فراوانی داشته باشند تا در این زمینه به موفقیت برسند. در ادامه چالش های تحصیل دکترا در فرانسه را بررسی می کنیم:
-
زبان فرانسه: بسیاری از رشتهها به زبان فرانسه تدریس میشوند. تسلط نداشتن به زبان میتواند مانع بزرگی در درک دروس و تعامل اجتماعی باشد.
-
فرآیند اداری پیچیده: مراحل ثبتنام، اقامت، ویزا، بیمه و… ممکن است زمانبر و گیجکننده باشد.
-
هزینههای زندگی: زندگی در شهرهایی مانند پاریس بسیار گران است (اجاره، حمل و نقل، غذا).
-
دسترسی محدود به خوابگاههای دانشجویی: ظرفیت خوابگاههای دولتی محدود است و پیدا کردن محل اقامت خصوصی میتواند سخت و پرهزینه باشد.
-
تطابق با سیستم آموزشی: سیستم آموزشی فرانسه ممکن است از نظر ساختار، روش ارزیابی و سبک تدریس متفاوت از سیستمهای دیگر باشد.
-
انزوا یا مشکلات فرهنگی: احساس غربت، تفاوتهای فرهنگی، و دشواری در ایجاد روابط اجتماعی ممکن است وجود داشته باشد.
-
کار دانشجویی محدود: فرصتهای شغلی دانشجویی محدود است، و قوانین کار برای دانشجویان خارجی دارای محدودیت ساعتی است (۲۰ ساعت در هفته).
سوالات متداول در رابطه با تحصیل دکتری در فرانسه
آیا امکان تحصیل رایگان در مقطع دکترا در کشور فرانسه وجود دارد؟
بله افراد می توانند از طریق دریافت فاند یا بورسیه تحصیلی در مقطع دکترا تحصیل رایگان داشته باشند.
بهترین دانشگاه برای تحصیل دکترا در فرانسه کدام است؟
بهترین دانشگاه برای تحصیل دکترا در کشور فرانسه دانشگاه تحقیقاتی PSL Research Paris می باشد.
مبلغ شهریه دوره تحصیلی دکترا در دانشگاه های فرانسه چقدر است؟
میزان مبلغ تحصیل در مقطع دکترا در دانشگاه های فرانسه بین سه الی ده هزار یورو با توجه به رشته تحصیلی متغیر است.
مدرک زبانی که برای تحصیل به زبان فرانسه در دانشگاه های این کشور مورد نیاز می باشد چیست؟
مدرک زبان B1 یا B2 را با توجه به نیاز دانشگاه باید ارائه دهند.
آیا پس از فارغالتحصیلی امکان کار در فرانسه وجود دارد؟
بله، شما می توانید پس از به پایان رساندن تحصیلات خود، در این کشور بمانید و ویزای تحصیلی خود را به ویزای کاری تبدیل کنید.
ویزاهای موفق
تجربه موفق متقاضی موسسه در پرونده تحصیلی فنلاند
تجربه موفق موکلین مجموعه mie برای پرونده فنلاند
تجربه موفق متقاضی موسسه در پرونده تحصیلی آلمان
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.
من به زبان francais تسلط ندارم، آیا میتوانم در دانشگاههای فرانسه به زبان انگلیسی تحصیل کنم؟ میخوام بدونم آیا دورههای متعدد به زبان انگلیسی در مقطع دکترا وجود داره یا نه؟
ممنون بابت مطالب مفید و جامع شما! اطلاعات درباره مراحل پذیرش و الزامات تحصیل دکترا در فرانسه خیلی به من کمک کرد. امیدوارم بتونم به زودی به هدفم برسم.
تحصیل با هزینه مناسب در فرانسه و امکان کار حین تحصیل، واقعاً برای من یه فرصت بینظیر بود. من مدتها به دنبال این بودم که توی یک کشور با رنکینگ بالا ادامه تحصیل بدم و الان خیلی خوشحالم که به فرانسه اومدم.
یک سوال دارم! آیا کسی تجربهای درباره اخذ بورسیه تحصیلی برای دکترا در فرانسه داره؟ میخوام بدونم که آیا واقعا دریافت فاند و بورسیه برای دانشجوهای بینالمللی آسانتر هست یا نه.
واقعاً تحصیل در فرانسه یکی از بهترین تجربیات زندگیام بود! دانشگاههای اینجا به خصوص دانشگاههای دولتی روی اعتبار و رنکینگ جهانی فوقالعادهای دارند و با اینکه برای ویزای دانشجویی شانس بیشتری داشتم، واقعاً ارزشش رو داشت.